: 1959 ටිබෙට් ජාතික නැගිටීමේ 67 වන සංවත්සරය, ධර්මශාලා – 2026 මාර්තු
වසර හැටහතකට පෙර ටිබෙටයේ ලාසා නුවරින් පැනනැඟුණු විමුක්තිකාමී ප්රතිරෝධයේ ගිනි පුපුර අදටත් නිවී ගොස් නැත.
මධ්යම ටිබෙට් පරිපාලනය (CTA) විසින් ධර්මශාලා නුවර "තෙක්චෙන් චොයිලින් සිග්ලකාන්ග්" (Thekchen Choeling Tsuglakhang) හිදී අභිමානවත් අයුරින් සමරනු ලැබූ ටිබෙට් ජාතික නැගිටීමේ 67 වන සංවත්සරය, එම නොබිඳුණු ජීව ගුණය මුළු ලොවටම යළිදු වරක් පසක් කර දුන්නේය. මෙය හුදෙක් 1959 අතීතය සිහිපත් කිරීමක් පමණක් නොව, මානව හිමිකම් සහ නිදහස වෙනුවෙන් ලෝකයම එක් වූ සංවේදී අවස්ථාවක් ද විය.
ගෝලීය නායකයින්ගේ නොමඳ සහයෝගය
ටිබෙට් අරගලයට ජාත්යන්තර ප්රජාව තුළ පවතින ඉහළ පිළිගැනීම විදහා දක්වමින්, මෙවර සංවත්සරය සඳහා ඉහළ පෙළේ ජාත්යන්තර නියෝජිත පිරිසක් එක්ව සිටියහ. මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් නැගී සිටින එක්සත් ගෝලීය හඬක් නියෝජනය කළ එම ප්රධාන ආරාධිතයින් අතර පහත නායකයෝ වූහ:
- මහාචාර්ය ආචාර්ය හාන්ස්-ගර්ට් පෝටරින්ග්: යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු සභාපති.
- සෙනෙට් සභික ජිරි ඔබර්ෆල්සර්: චෙක් සෙනෙට් සභාවේ උප සභාපති.
- ගරු මයිකල් බ්රෑන්ඩ්: ජර්මානු පාර්ලිමේන්තු රාජ්ය ලේකම්.
මීට අමතරව, ප්රජාතන්ත්රවාදය සඳහා වූ ජාතික දායකත්වයේ (NED) උප සභාපති බ්රයන් ජෝසප්, ප්රකට ඕස්ට්රේලියානු මාධ්යවේදිනී චෙන්ග් ලෙයි සහ ටිබෙට් අරමුණ සඳහා වූ ඉන්දීය මූලික කණ්ඩායමේ ජාතික කැඳවුම්කරු ශ්රී රින්චෙන් ඛණ්ඩෝ ක්රිමේ යන මහත්ම මහත්මීහු ද මේ සඳහා සහභාගී වූහ. ඉතාලිය, ජර්මනිය, ලැට්වියාව සහ චෙක් ජනරජය නියෝජනය කරමින් පැමිණි රාජ්යතාන්ත්රිකයින්ගේ සහභාගීත්වය ද මෙම උළෙල තවත් වර්ණවත් කළේය.
සත්යය සහ ඓතිහාසික උරුමය ලේඛනගත කිරීම
මෙම සැමරුම් උළෙලේ සුවිශේෂීම අවස්ථාවක් වූයේ ටිබෙටයේ විදේශ සබඳතා පිළිබඳ නවතම ග්රන්ථයක් එළිදැක්වීමයි. තොරතුරු හා ජාත්යන්තර සබඳතා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ටිබෙට් භාෂාවෙන් සම්පාදනය කරන ලද “A Chronicle of Tibet’s Foreign Relations and Policy (7th–21st Century)” (7 වැනි - 21 වැනි සියවස දක්වා ටිබෙටයේ විදේශ සබඳතා සහ ප්රතිපත්ති පිළිබඳ වංශකථාව) නමැති මෙම කෘතිය, මධ්යම ටිබෙට් පරිපාලනයේ නායක (Sikyong) විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. වසර 1,400ක් පුරා විහිදුණු ටිබෙටයේ ස්වාධීන ඉතිහාසය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික පරිණාමය මතු පරපුර උදෙසා අකුරු කිරීම මෙහි ප්රධාන අරමුණයි.
නිල උත්සවයේ සමාප්තිය සනිටුහන් කරමින්, යුක්තිය සහ සාමය ප්රාර්ථනා කරමින් ශුද්ධෝත්තම දලයි ලාමා වහන්සේ විසින් රචිත "සත්යයේ ප්රාර්ථනාව" (Dentsig Monlam) සජ්ඣායනය කෙරුණු අතර, ඉන් අනතුරුව දැවැන්ත සාම පා ගමනක් ද ආරම්භ විය.
ඉන්දියාව: නාලන්දා සම්ප්රදායේ ජීවමාන ආරක්ෂකයා
අද වන විට ටිබෙට් ජාතිකයින්ට සිය අමිල ශාස්ත්රීය කෘති සහ උරුමයන් මෙලෙස සංරක්ෂණය කිරීමට හැකි වී ඇත්තේ අසල්වැසි ඉන්දියාව ලබා දුන් රැකවරණය නිසාය. 1959 ඛේදනීය නැගිටීමෙන් පසුව, චීන හමුදා ලාසා නුවර ඓතිහාසික ආරාම ගිනිබත් කරද්දී, දලයි ලාමා වහන්සේ ඇතුළු ලක්ෂ සංඛ්යාත ටිබෙට් සරණාගතයින්ට ඉන්දියාව තම දේශයේ දොරටු විවර කළේය.
එලෙස පලා ආ 80,000කට අධික ටිබෙට් වැසියන් තම ජීවිත පමණක් නොව, පූජනීය බෞද්ධ ග්රන්ථ දහස් ගණනක් ද රැගෙන විත් විනාශයෙන් බේරා ගත්හ. එම අමිල කැපවීම හේතුවෙන්, අදටත් ශ්රී ලංකාව ඇතුළු ලොව පුරා සිටින බෞද්ධ විද්වතුන්ට සිය පර්යේෂණ සඳහා එම ඓතිහාසික මූලාශ්ර භාවිතා කිරීමට අවස්ථාව ලැබී ඇත.
ශ්රී ලංකාව සමඟ පවතින අදෘශ්යමාන බැඳීම
ශ්රී ලාංකිකයින් වශයෙන් අපට මෙම සංවත්සරය හුදෙක් තවත් එක් ජාත්යන්තර සිදුවීමක් පමණක් නොවේ; එය අපගේ පොදු බෞද්ධ උරුමය යළි සිහිපත් කරන කැඩපතකි.
- පූජනීය බැඳීම: ථෙරවාදී බුදුදහමේ කේන්ද්රස්ථානය ලෙස ශ්රී ලංකාව පාලි ත්රිපිටකය ආරක්ෂා කරද්දී, ටිබෙට් ජනතාව සංස්කෘත සහ ටිබෙට් බෞද්ධ සම්ප්රදායන් නොනැසී පවත්වා ගෙන යාමට කටයුතු කර ඇත.
- මධ්යම ප්රතිපදාව: දශක ගණනාවක් පුරා ටිබෙට් ජාතිකයින් ගෙන යන අරගලය ලෝකයට කියා දෙන්නේ අවිහිංසාවාදයේ සහ මධ්යම ප්රතිපදාවේ සැබෑ ප්රායෝගික බලයයි. එය බුදුදහමේ මූලික හරය මනාව පිළිඹිබු කරන්නකි.
ඕනෑම බලවේගයක් හමුවේ තම සංස්කෘතිය අතුගා දැමීමට ඉඩ නොදෙන, නොසැලෙන ධෛර්යයකින් යුතුව සටන් කරන වික්රමාන්විත ටිබෙට් ජනතාවට අපගේ හෘදයාංගම උපහාරය හිමිවිය යුතුමය.
