ශ්රී ලංකා මූල්ය ඉතිහාසයේ විශාලතම සහ මතභේදාත්මක මූල්ය අපරාධය ලෙස සැලකෙන මහ බැංකු
බැඳුම්කර වංචාව සිදුවී වසර 10කට අධික කාලයක් ගතවී ඇත.
එහෙත්, රුපියල් බිලියන ගණනක මහජන මුදල් අවභාවිත වූ මෙම සිද්ධියේ නඩු කටයුතු තවමත් අවසානයක් නොපෙනෙන අගාධයක පවතී. ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥයන් මෙම තත්ත්වය හඳුන්වන්නේ "පෙරී මේසන් රහස් පරීක්ෂක නවකතාවක" කිසිදා විසඳිය නොහැකි අභිරහසක් ලෙසයි.
1. පර්පෙචුවල් ට්රෙෂරීස් තහනම 18 වැනි වරටත් දිගු වෙයි
මෙම වංචාවේ ප්රධාන පාර්ශවකරුවෙකු වන පර්පෙචුවල් ට්රෙෂරීස් ලිමිටඩ් (PTL) සමාගමේ ව්යාපාරික කටයුතු අත්හිටුවීම 2026 ජනවාරි 5 වන දින මහ බැංකුව විසින් නැවත වරක් දීර්ඝ කරන ලදී.
- 2017 ජූලි මාසයේ සිට ආරම්භ වූ මෙම තහනම මාස හයක කාලපරිච්ඡේද බැගින් මේ වන විට 18 වැනි වරටත් දීර්ඝ කර ඇත.
- වසර 10ක් ගෙවී ගියද විමර්ශන කටයුතු අවසන් කිරීමට නොහැකි වීම මෙරට නියාමන සහ අධිකරණ පද්ධතියේ පවතින සංකීර්ණභාවය මැනවින් පෙන්නුම් කරයි.
2. අර්ජුන මහේන්ද්රන්: සිංගප්පූරුවට මුදුන් වූ අභියෝගයක්
වංචාවේ ප්රධාන චූදිතයා වන හිටපු මහ බැංකු අධිපති අර්ජුන මහේන්ද්රන් මහතා මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ උත්සාහය දශකයකට පසුවත් අසාර්ථක වී ඇත.
- ඔහු දැනට සිංගප්පූරු පුරවැසියෙකු ලෙස කටයුතු කරන අතර, "සාක්ෂි ප්රමාණවත් නොවන බව" පවසමින් ඔහුව පිටුවහල් කිරීමට සිංගප්පූරු රජය එකඟ වී නැත.
- ඔහු තවමත් පවසන්නේ තමන් කිසිදු වරදක් කර නොමැති බවයි.
3. මහජන අරමුදල්වලට සිදු වූ දැවැන්ත හානිය
වංචාව හේතුවෙන් මෙරට ආර්ථිකයට සහ පොදු අරමුදල්වලට සිදු වූ හානිය තවමත් පූර්ණ වශයෙන් ගණනය කර නොමැති අතර, දැනට අනාවරණය වී ඇති මූලික දත්ත මෙසේය:
|
අරමුදල් වර්ගය |
ඇස්තමේන්තුගත පාඩුව / අයකර ගැනීමට ඇති මුදල |
|
මහ බැංකු අරමුදල් |
රුපියල් මිලියන 78.16 |
|
සේවක අර්ථසාධක අරමුදල (EPF) |
රුපියල් බිලියන 6.98 |
|
ක්ෂණික මූල්ය පාඩුව (2015) |
ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 11 (රුපියල් බිලියන 3.14) |
|
වෝහාරික විගණන අනුව (2002-2015) |
රුපියල් බිලියන 10 කට ආසන්න (අක්රමවත් ගනුදෙනු) |
4. අල්ලස් කොමිසමේ සහ රජයේ නව මැදිහත්වීම
බැඳුම්කර වංචාවට අදාළව අල්ලස් කොමිසම නව විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇති අතර, EPF සහ ETF වැනි රාජ්ය පාලිත අරමුදල් කොළඹ කොටස් වෙළඳපොලේ ආයෝජනය කිරීමේදී සිදුවී ඇති භූමිකාව පරීක්ෂා කරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා ඇත.
මුදල් අමාත්යාංශයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු ප්රකාශ කළේ, මෙම වංචාවෙන් ජාතික ආර්ථිකයට සිදු වූ සැබෑ බලපෑම පිළිබඳව සම්පූර්ණ තක්සේරුවක් සිදු කිරීම සඳහා නව පරීක්ෂණයක් දැනටමත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින බවයි.
බැඳුම්කර වංචාව යනු ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජක විශ්වාසය බිඳ දැමූ සහ මූල්ය පද්ධතිය දැඩි අර්බුදයකට ලක් කළ සිදුවීමකි. දශකයකට පසුවත් වැරදිකරුවන්ට දඬුවම් දීමට හෝ අහිමි වූ බිලියන ගණනක මුදල් නැවත අයකර ගැනීමට නොහැකි වීම, රටේ මූල්ය කළමනාකරණයේ පවතින බරපතල හිදැස් මතු කර පෙන්වයි. යුක්තිය පසඳලීම තවදුරටත් ප්රමාද වීම රටේ ඉදිරි ආර්ථික ගමන් මඟට ද අහිතකර ලෙස බලපානු ඇත.
(බන්දුල සිරිමාන්නගේ සන්ඩේ ටයිම්ස් ලිපිය ඇසුරින් සකස් කෙරිනි)
