ලෝකයේ දෙවන විශාලතම ආර්ථිකය හිමි චීනය, සිය ශීඝ්රයෙන් අඩුවන උපත් අනුපාතය ඉහළ නැංවීම සඳහා
අලුත්ම සහ තරමක් මතභේදාත්මක උපායමාර්ගයක් දියත් කර තිබේ.
ඒ අනුව, 2026 ජනවාරි 1 වනදා සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි උපත් පාලන කොපු (Condoms) ඇතුළු සියලුම උපත් පාලන ක්රම සඳහා 13% ක විකුණුම් බද්දක් පැනවීමට බීජිං පාලනය තීරණය කර ඇත.
මෙම පියවර මගින් චීනය අපේක්ෂා කරන්නේ උපත් පාලනය අධෛර්යමත් කර දරු උපත් දිරිමත් කිරීම වුවද, එය සමාජය තුළ දැඩි හාස්යයට මෙන්ම විවේචනයට ද ලක්ව තිබේ.
දශක තුනක 'එක් දරු' ප්රතිපත්තියේ අඳුරු සෙවනැල්ල
චීනයේ මෙම හදිසි වෙනස තේරුම් ගැනීමට නම් එරට අතීතය දෙස බැලිය යුතුය. 1980 සිට 2015 දක්වා චීනය ලොව දැඩිම ජනගහන පාලන නීතිය වූ 'එක් දරු ප්රතිපත්තිය' (One-Child Policy) ක්රියාත්මක කළේය. එදා උපත් පාලනය නොමිලේ ලබා දෙමින්, දරුවන් වැඩිපුර හදන පවුල්වලට දඩ ගැසූ චීනය, අද එහි අනෙක් පැත්ත සිදු කරමින් සිටී.
දශක තුනක් පුරා පැවති එම දැඩි පාලනය නිසා චීනයේ ජනගහනය වයස්ගත වීම වේගවත් වූ අතර, ශ්රම බලකාය අඩු වන්නට විය. 2016 දී 'දරු දෙදෙනෙකු' සඳහා අවසර දුන් චීනය, 2021 වන විට 'දරු තිදෙනෙකු' සඳහා අවසර ලබා දුන්නේය. එහෙත් 2024 වසරේ වාර්තා වූ දරු උපත් සංඛ්යාව (මිලියන 9.54) මීට දශකයකට පෙර තිබූ අගයෙන් අඩකටත් වඩා අඩුය.
නව බදු ප්රතිපත්තිය: සහන සහ බාධක
නව බදු සංශෝධනය හරහා චීනය කරුණු දෙකක් ඉලක්ක කරයි:
- උපත් පාලනයට බදු: කොන්ඩම්, උපත් පාලන පෙති සහ අනෙකුත් මෙවලම් මත 13% ක වැට් (VAT) බද්දක් පැනවීම.
- දිරිගැන්වීම්: ළමා සුරැකුම් සේවා, විවාහ සම්බන්ධ සේවා සහ වැඩිහිටි සත්කාරක සේවා බද්දෙන් නිදහස් කිරීම.
මීට අමතරව දරුවන් ලැබෙන දෙමාපියන්ට මුදල් ආධාර ලබා දීම සහ පියවරුන්ට මෙන්ම මව්වරුන්ට හිමිවන නිවාඩු කාලය දීර්ඝ කිරීම ද මෙයට ඇතුළත් ය.
"කොන්ඩම් මිල වැඩි වූ පමණින් අපි දරුවන් හදන්නේ නැහැ"
චීන සමාජ මාධ්ය පරිශීලකයින් මෙම 'කොන්ඩම් බද්ද' දැඩිව සමච්චලයට ලක් කර ඇත. එක් පරිශීලකයෙකු සඳහන් කරන්නේ, "කොන්ඩම් එකක මිල සහ දරුවෙකු හැදීමේ පිරිවැය අතර වෙනස මිනිසුන්ට තේරෙනවා" යනුවෙනි. චීනය යනු ලෝකයේ දරුවෙකු හැදීමට වැඩිම පිරිවැයක් යන රටවලින් එකකි. අධ්යාපන ගාස්තු, නිවාස ප්රශ්නය සහ රැකියාව සමඟ දරුවන් බලාගැනීමේ අපහසුව නිසා තරුණ පරම්පරාව විවාහයෙන් සහ දරුවන් ලැබීමෙන් ඈත් වෙමින් සිටී.
විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ කොන්ඩම් මිල වැඩි කිරීම නිසා සිදුවිය හැක්කේ දරු උපත් වැඩි වීම නොව, අනාරක්ෂිත ලිංගික සබඳතා හරහා HIV වැනි රෝග ව්යාප්ත වීම සහ අනවශ්ය ගැබ් ගැනීම් ඉහළ යාම බවයි.
රාජ්ය මැදිහත්වීම සහ පෞද්ගලිකත්වය
චීන රජය දරු උපත් ඉහළ නැංවීමට දක්වන උත්සාහය ඇතැම් විට පෞද්ගලිකත්වය ආක්රමණය කිරීමක් දක්වා දුරදිග ගොස් තිබේ. ඇතැම් පළාත්වල රාජ්ය නිලධාරීන් කාන්තාවන්ට දුරකථනයෙන් අමතමින් ඔවුන්ගේ ඔසප් චක්රය සහ දරුවන් ලැබීමට ඇති සැලසුම් පිළිබඳව විමසන බව වාර්තා වේ. මෙය රජය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය තවදුරටත් බිඳ දැමීමට හේතු වී ඇත.
සංඛ්යාලේඛන ඇසුරින්: චීනයේ ජනගහන අර්බුදයේ බරපතලකම
චීනය මෙවැනි දැඩි තීරණ කරා එළඹීමට හේතුව පසක් කර ගැනීමට පහත දත්ත දෙස බැලීම වැදගත් වේ.
- උපත් අනුපාතයේ කඩා වැටීම: 2014 වසරේදී චීනයේ උපත් මිලියන 18ක් පමණ වාර්තා වූ අතර, 2024 වන විට එය මිලියන 9.54 දක්වා, එනම් දශකයක් තුළ 50% කින් පමණ පහත වැටී ඇත.
- වයස්ගත ජනගහනය: 2035 වන විට චීනයේ ජනගහනයෙන් 30% කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් (මිලියන 400 ක් පමණ) වයස අවුරුදු 60 ඉක්මවූවන් වනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇත.
- එක් දරු ප්රතිපත්තියේ උරුමය: 1994 සිට 2015 දක්වා පැවති දැඩි නීති නිසා චීනයේ 'වැඩ කරන වයසේ' පසුවන ජනගහනය (ශ්රම බලකාය) වාර්ෂිකව මිලියන ගණනින් අඩු වෙමින් පවතී.
සැබෑ ප්රශ්නය: තනිකම සහ ආතතිය
චීනයේ තරුණ පරම්පරාව අතීතයට වඩා අධික මානසික පීඩනයකින් ජීවත් වන බව විචාරකයෝ පවසති. මිනිසුන් සමඟ සබඳතා පැවැත්වීම "බරක්" ලෙස සලකන බොහෝ දෙනා අන්තර්ජාලයට සහ ලිංගික සෙල්ලම් බඩු (Sex Toys) වැනි දේට හුරුවී ඇති බවත්, එය සමාජයීය හුදකලා වීමකට මග පාදා ඇති බවත් නිරීක්ෂණය වේ.
දශක ගණනාවකට පෙර ජනගහනය පාලනය කිරීමට දැඩි නීති පැනවූ චීනයට, අද ජනගහනය වැඩි කිරීමට බදු සහ සහන හරහා ජනතාව පොළඹවා ගැනීමට දැඩි අරගලයක නිරත වීමට සිදු වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, දරුවෙකු හැදීම යනු හුදෙක් 'බදු සහනයක්' මත තීරණය වන්නක් නොව, ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ජීවන තත්ත්වය මත පදනම් වන්නක් බව චීන තාරුණ්යය පාලකයින්ට මතක් කර දෙමින් සිටී.
චීනය සහ ශ්රී ලංකාව: සමාන අර්බුදයක් ද?
චීනයේ මෙම තත්ත්වය ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට ද වැදගත් පාඩමක් කියා දෙයි. ශ්රී ලංකාව ද මේ වන විට කලාපයේ වේගයෙන්ම වයස්ගත වන ජනගහනයක් සහිත රටක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. ජීවන වියදම ඉහළ යාම සහ තරුණ පරම්පරාව විදේශගත වීම හමුවේ, අනාගතයේදී අපට ද මෙවැනිම ජනගහන අර්බුදයකට මුහුණ දීමට සිදු විය හැක.
චීනයේ 'කොන්ඩම් බද්ද' යනු හුදෙක් මුදල් ඉපයීමේ මාර්ගයක් නොව, අතිශය අසාර්ථක වෙමින් පවතින ජනගහන වර්ධන වේගය පාලනය කරගැනීමට දරන අවසාන උත්සාහයකි. එහෙත් බලහත්කාරයෙන් ජනගහනය පාලනය කළ හැකි වුවද, බලහත්කාරයෙන් දරුවන් ලැබීමට මිනිසුන් පොළඹවා ගැනීම අපහසු බව චීනයේ වත්මන් තත්ත්වයෙන් මනාව පැහැදිලි වේ.
