එමිලි බ්රොන්ටේගේ (Emily Bronte) "Wuthering Heights" යනු හුදෙක් ආදර කතාවක් හෝ පළිගැනීමේ
වෘත්තාන්තයක් පමණක් නොවේ; එය මානව ආශාවන්හි අඳුරුතම සහ විනාශකාරීම අන්තයන් ගවේෂණය කරන මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක ඛේදවාචකයකි. මෙම නවකතාව තුළින් බ්රොන්ටේ විමසා බලන්නේ ආදරයේ නව මානයක්ද, නැතහොත් පළිගැනීමේ නව මානයක්ද යන්න තේරුම් ගැනීමට නම්, කතාවේ මතුපිට ස්ථරයෙන් ඔබ්බට ගොස් එහි අන්තර්ගත දේශපාලනික සහ මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක යටිපෙළ (Psychoanalytical Subtext) කියවා ගත යුතුය.
කතාව කෙටියෙන්:
ආශාවේ සහ විනාශයේ බීජය
කතාව ආරම්භ වන්නේ යෝක්ෂයර්හි හුදකලා වතුයායක් වන 'වුදරින් හයිට්ස්' (Wuthering Heights) වෙත එහි හිමිකරු වන අර්න්ෂෝ මහතා විසින් අනාථ, අඳුරු සමක් සහිත දරුවෙකු වන 'හීත්ක්ලිෆ්' (Heathcliff) රැගෙන ඒමත් සමඟිනි. අර්න්ෂෝගේ දියණිය වන කැතරින් (Catherine) සහ හීත්ක්ලිෆ් අතර ඇති වන්නේ වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරමේ ප්රබල, වනචාරී බැඳීමකි. කෙසේ වෙතත්, සමාජ තත්ත්වය සහ පන්තිමය අවශ්යතා මත කැතරින්, හීත්ක්ලිෆ්ට වඩා සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමක් ඇති ධනවත් එඩ්ගර් ලින්ටන් (Edgar Linton) සමඟ විවාහ වීමට තීරණය කරයි.
මෙම පාවාදීමෙන් බිඳී යන හීත්ක්ලිෆ් වුදරින් හයිට්ස් අතහැර යන අතර, වසර කිහිපයකට පසු ඔහු නැවත පැමිණෙන්නේ ධනවතෙකු සහ අනුකම්පා විරහිත පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් පෙළෙන මිනිසෙකු ලෙසිනි. එතැන් පටන් කතාව දිගහැරෙන්නේ අර්න්ෂෝ සහ ලින්ටන් යන පවුල් දෙකම ආර්ථිකමය සහ මානසිකමය වශයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දැමීම සඳහා හීත්ක්ලිෆ් දියත් කරන අමානුෂික මෙහෙයුම වටා ය.
දේශපාලන සහ මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක විචාරය
බ්රොන්ටේගේ මෙම නිර්මාණය තුළින් හුදු පෞද්ගලික ආදරයකට වඩා සමාජ පන්ති ගැටුම සහ ෂිෂැකියානු (Žižekian) හෝ ලැකානියානු (Lacanian) මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක න්යායන්ට සමගාමී වන සංකල්ප මැනවින් නිරූපණය වේ.
1. පන්ති අරගලය සහ 'අන්යයාගේ' (The Other) ආක්රමණය
හීත්ක්ලිෆ් යනු වික්ටෝරියානු සමාජයේ ප්රතික්ෂේපිත 'අන්යයා' (The Subaltern/The Other) ය. ඔහුට නිශ්චිත සම්භවයක් නැත; නමක් මිස වාසගමක් නැත. දේශපාලනික කියවීමකට අනුව, ත්රෂ්ක්රොස් ග්රේන්ජ් (Thrushcross Grange) යනු ධනේශ්වර, ශිෂ්ටසම්පන්න සහ නීතිය මත පදනම් වූ සංකේතීය ලෝකයයි (Symbolic Order). වුදරින් හයිට්ස් යනු මර්දනය කරන ලද, ආවේගශීලී කම්කරු පන්තියේ හෝ වනචාරී යථාර්ථයේ (The Real) නියෝජනයයි.
හීත්ක්ලිෆ්ගේ පළිගැනීම දේශපාලනික වන්නේ, ඔහු ධනේශ්වර පන්තියේම ආයුධ (මුදල්, දේපළ නීතිය සහ විවාහය) භාවිතා කරමින් එම ධනේශ්වර පන්තියම විනාශ කර දැමීමයි. ඔහු පද්ධතිය පිටතින් පැමිණ පද්ධතිය ඇතුළතින්ම පුපුරුවා හරිනු ලබන කම්පනයකි.
2. ආදරය නොව, මායිම් බිඳවැටීම: "Jouissance" සහ මරණීය ආශාව
කැතරින් සහ හීත්ක්ලිෆ් අතර ඇත්තේ සාම්ප්රදායික රොමැන්ටික ආදරයක් නොවේ. එය ලැකානියානු මනෝවිශ්ලේෂණයේ එන "Jouissance" (වේදනාවෙන් ලබන අසීමිත වින්දනය) නැමැති තත්ත්වයකි. ඔවුන්ගේ ආශාව ජීවය වෙත නොව, මරණය සහ සම්පූර්ණ විනාශය කරා (Death drive) යොමු වූවකි.
නවකතාවේ එන ප්රබලතම සහ ගැඹුරුතම දේශපාලන-මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක ප්රකාශය කැතරින් විසින් සිදු කරයි:
"ඔහු (හීත්ක්ලිෆ්) සැමවිටම මගේ මනසේ රැඳී සිටිනවා: ඒ සතුටක් විදිහට නෙවෙයි... මම මගේම සිතේ රැඳී සිටින්නේ යම් සේද, ඒ විදිහටමයි. ඉතින්, අපගේ වෙන්වීම ගැන කතා කරන්න එපා: එය කළ නොහැක්කක්... මමමයි හීත්ක්ලිෆ්! (I am Heathcliff)"
මෙහිදී "මම ඔහුට ආදරෙයි" යන්න වෙනුවට "මමමයි ඔහු" යනුවෙන් පැවසීමෙන් පෙන්වා දෙන්නේ ආත්මය (Self) සහ අනෙකා (Other) අතර ඇති මායිම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී ඇති බවයි. ධනේශ්වර සමාජයේ විවාහය පදනම් වන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුගේ ගිවිසුමක් මත වුවද, කැතරින් සහ හීත්ක්ලිෆ් අපේක්ෂා කරන්නේ පුද්ගලත්වය අහෝසි වී යන අද්භූත ඒකාබද්ධ වීමකි.
3. සංකේතීය ලෝකයේ අසාර්ථකත්වය සහ යථාර්ථයේ කඩාවැදීම
කැතරින් එඩ්ගර්ව විවාහ කර ගන්නේ ඇගේ සමාජ තත්ත්වය තහවුරු කර ගැනීමටයි. එනම් ඇය සංකේතීය ලෝකයේ (Symbolic Order) නීතිවලට යටත් වේ. නමුත් ඇගේ යටි සිතේ ආශාව (හීත්ක්ලිෆ්) යටපත් කළ නොහැක.
කැතරින්ගේ මරණයෙන් පසු හීත්ක්ලිෆ්ගේ හැසිරීම සාමාන්ය වැලපීමක් ඉක්මවා යයි. ඔහු ඉල්ලා සිටින්නේ ඇගේ අවතාරය විසින් හෝ තමාට වධ දෙන ලෙසයි:
"කැතරින් අර්න්ෂෝ, මම ජීවත්ව සිටින තාක් කල් ඔබට සැනසිල්ලක් නොලැබේවා! ඔබ කිව්වා මම ඔබව මැරුවා කියලා—එහෙනම් මට හොල්මන් කරන්න! ... ඕනෑම ස්වරූපයක් ගන්න— මාව පිස්සුවට ඇද දමන්න! මාව මේ අගාධයේ තනිකර දාලා යන්න එපා, මට ඔබව හොයාගන්න බැරි තැනක! මට මගේ ජීවිතය නැතිව ජීවත් වෙන්න බැහැ! මට මගේ ආත්මය නැතිව ජීවත් වෙන්න බැහැ!"
මෙම දෙබස මගින් පැහැදිලි වන්නේ පළිගැනීම යනු ඔහුට සාධාරණය ඉටු කර ගැනීමක් නොව, කැතරින් නොමැතිව ඇති වූ දැවැන්ත හිඩැස (The Void) පුරවා ගැනීමට දරන ව්යර්ථ උත්සාහයක් බවයි. ඔහුගේ කෲරත්වය සහ දේපළ අත්පත් කර ගැනීම හරහා ඔහු උත්සාහ කරන්නේ එම අහිමි වූ 'යථාර්ථය' බලහත්කාරයෙන් නැවත නිර්මාණය කිරීමටයි.
"Wuthering Heights" යනු ආදරයේ හෝ පළිගැනීමේ 'නව මානයක්' සෙවීමකට වඩා, ඒ දෙකම එකම කාසියක දෙපැත්තක් බව ඔප්පු කරන නිර්මාණයකි. එමිලි බ්රොන්ටේ සිය ලියවිලි හරහා ඉතා සියුම් ලෙස වික්ටෝරියානු සමාජයේ පන්ති ව්යුහයේ කුහකත්වය ප්රශ්න කරන අතරම, මිනිස් ආත්මයේ ඇති පාලනය කළ නොහැකි, අතාර්කික ආශාවන් දේශපාලනික සහ සමාජීය නීතිරාමු තුළ සිරකළ නොහැකි බව පෙන්වා දෙයි. හීත්ක්ලිෆ්ගේ පළිගැනීම පන්ති අරගලයක ප්රචණ්ඩකාරී පුපුරා යාමක් ලෙසත්, ඔවුන්ගේ ආදරය මානව පැවැත්මේම සීමාවන් ප්රශ්න කරන මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක අර්බුදයක් ලෙසත් මෙම කෘතිය තුළ සදාතනිකව ජීවත් වේ.
# සමාරා
